Hoe voorkom je dat je een grens moet stellen?
Als ik een workshop geef, vertellen deelnemers mij regelmatig dat ze eigenlijk
wel willen leren ‘nee’ zeggen, maar dat ze het heel vervelend vinden om iemand
‘af te poeieren’. Als bijvoorbeeld een collega vraagt om een klus over te
nemen, terwijl je van plan bent eerder naar huis te gaan. Of een klant die
toch nog een extra aanpassing wil in je werk, nadat je al diverse keren je
werk veranderd hebt. Of een ouder van een leerlinge, die jou regelmatig vragen
stelt net als je met de les wilt beginnen.
Assertief gedrag is niet alleen leren ‘nee’ zeggen op een vraag van een ander.
Als iemand namelijk iets vraagt, dan kun jij alleen nog maar reageren. De
ander heeft de leiding. Van jou wordt een reactie verwacht en bij voorkeur
eentje die de ander wil horen op zijn vraag. Je staat dan met je mond vol
tanden, voelt je overvallen of voelt irritatie omhoog komen.
En dan moet je
een keuze maken wat je op de vraag gaat antwoorden: ga je doen wat je gevraagd
wordt, zeg je ‘ja, mits….’ of zeg je ‘nee’?
Er zijn echter situaties waarvan je vooraf in kunt schatten dat ze gaan
gebeuren, vaak op basis van ervaring. Als je collega regelmatig vraagt of je
werk van haar over wilt nemen en je hebt er niet altijd zin in, dan kun je op
maandag al vriendelijk aankondigen dat je het deze week erg druk hebt en geen
tijd hebt voor extra klussen. Of een klant die al twee keer om een aanpassing
heeft gevraagd terwijl dat niet afgesproken was. Hij of zij kun je vriendelijk
en beslist vertellen dat deze aanpassing nog gratis is, maar de volgende voor
zijn rekening is. En de ouder van een leerlinge of ook een familielid van een
patiënt kun je vragen om de volgende keer een afspraak te maken of alleen op
bepaalde tijdstippen langs te komen.
Als dit situaties zijn waarin je ‘nee’ zou willen zeggen, maar het
vervelend vindt en je weet dat ze kunnen gaan gebeuren, kun je dus ook
bedenken hoe je deze kunt voorkomen.
Je zegt subtiel ‘nee’ op een bestaande situatie en buigt deze om op je
eigen voorwaarden. En misschien kun je in het voorbeeld van de collega zelfs
wel vragen of zij een klus van jou over wil nemen, omdat jij haar vaak helpt.
Je doet dan een beroep op opgebouwd wisselgeld.
Deze ervaringen kun je bovendien gebruiken in je communicatie met andere
collega’s, ouders of nieuwe klanten. Je kunt zonder dat er iets gebeurd is al
je eigen voorwaarden stellen, zoals uitsluitend vragen stellen na schooltijd
en alleen op dinsdag- en donderdagmiddag of in een offerte voor een nieuwe
klant opnemen dat hij recht heeft op gratis twee aanpassingen en met een
nieuwe collega kun je afspreken dat je elkaars werk overneemt tijdens de
vakanties en in andere situaties alleen als er duidelijk ruimte voor is.
Niet alleen stel je je eigen voorwaarden en voorkom je dat iemand je stoort
in je werk, je komt ook professioneler over. Zeker als je je stem rustig en
vriendelijk laat klinken en je daarmee laat zien dat je respect hebt voor je
gesprekspartner. Je laat zien dat je ervaring hebt in je werk, omdat je vooraf
duidelijk aangeeft wat mensen van jou kunnen verwachten.
Auteur:
Ingrid Bannink-van Doorn van
Bannink Coaching & Consultancy
Meer informatie
U vindt ook veel relevante informatie op de
intervisie.startpagina en
de
supervisie.startpagina.
Verder op de
assertiviteit.startpagina en
de
motivatie.startpagina. Ook de
onderhandelen.startpagina en de
conflicthantering.startpagina
bieden veel.
|