Organisatieopstellingen, een krachtig instrument.

De organisatieopstelling is het instrument van het systemisch werken: een oplossingsgerichte methode voor persoonlijke en organisatie vraagstukken.

Het systemisch werken gaat ervan uit dat ons leven zich afspeelt in systemen. Het gezin waarin je geboren wordt, het gezin van herkomst,  als meest bekende, als basis. Andere systemen zijn het bedrijf waar je werkt of de vereniging waar je lid van bent.

In elk systeem gelden 3 belangrijke uitgangspunten (basiswetten), namelijk die van

Binding: iedereen heeft een plek die gerespecteerd moet worden,

Ordening: er bestaat een bepaalde hiërarchische volgorde,

Balans: er moet balans zijn in geven en nemen.

Een belangrijk verschil met de theorie van familieopstellingen is dat in je familie je plek vastligt. Op het moment dat je er geboren wordt heb je ouders en eventueel broers, zussen. In een bedrijf ligt die plek niet vast heb je keuze en de vrijheid ergens anders naartoe te gaan.

Als er met één van deze uitgangspunten (wetten) iets niet goed gaat, ontstaat er een dynamiek die zich uit door een symptoom.  Een symptoom is bijvoorbeeld dat op één bepaalde afdeling een onverklaarbaar  hoog ziekteverzuim is. De dynamiek kan dan zijn ‘iemand willen volgen’, iemand die binnen het systeem niet werd gezien of op een vervelende manier het systeem heeft verlaten. Hier speelt dus iets in de binding: iedereen die bij het systeem hoort heeft een plek. Door dat te laten respecteren, door die persoon alsnog een plek te geven of er op een respectvolle manier afscheid van te nemen, kan de rust in het systeem terugkomen.

Een andere manier om er mee te werken is één van de vele ontwikkelde opstellingsvormen te gebruiken, bijvoorbeeld de fusieopstelling. Als twee bedrijven met elkaar fuseren ontstaat weliswaar één nieuw systeem, in ieder geval juridisch en op papier, maar het is maar de vraag of dat op een diepere laag ook gebeurt. In de fusieopstelling worden de beide systemen opgesteld. Eerst naar het beeld van de inbrenger, daarna naar hun eigen beeld en tenslotte tegenover of naast elkaar. Eventueel komen er andere elementen bij. Vaak speelt er meer in het krachtenveld van beide systemen.  Zo kunnen beide systemen elkaar in ieder geval zien en respecteren.

Andere vormen van opstellingen zijn de krachtenveldopstelling, de ondernemingsraadopstelling, marketingopstellingen (de 4 P’s), merkopstellingen, onderwijsopstellingen, loopbaanopstellingen, logo-opstellingen en nog veel meer.

De opstelling is hierbij een prachtige werkwijze. In een groep mensen vertelt de cliënt aan de begeleider wat er speelt en wat de vraag is. De begeleider laat de cliënt vervolgens uit de aanwezigen representanten zoeken voor bijvoorbeeld de leidinggevende van de cliënt en de cliënt zelf. Door die echt letterlijk neer te zetten in de ruimte wordt zichtbaar wat het innerlijk beeld van de cliënt is. De begeleider bevraagt vervolgens de representanten naar hun waarnemingen en of ze het idee hebben op de goede plek te staan. Hij laat ze elkaar aankijken (contact maken), zinnen tegen elkaar zeggen en zet ze op de ‘juiste’ plek. Zo wordt de cliënt duidelijk welke plek hij heeft en welke plek hij hoort te hebben, als medewerker ten opzichte van de leidinggevende. Dat geeft inzicht op een diepe laag.

Opstellingen werken snel en zijn eenvoudig te organiseren. Geen lange voorbereiding, geen analyse, geen lijvig rapport. Een intake (eventueel telefonisch) en één of enkele dagdelen met een groep mensen bij elkaar en verder doet het systeem zijn werk. Uiteraard is een nagesprek of kort verslag mogelijk, maar zeker niet noodzakelijk.

Opstellingen werken op basis van fenomenologie: de verschijnselen laten spreken. Ze geven inzicht en veranderen tegelijk iets in de energie van het systeem. Voor de cliënt is het belangrijk dat hij een en ander eerst even rustig laat bezinken. Het niet teveel analyseert. Zo kan hij en  het systeem rustig wennen aan de nieuwe situatie.

Auteur:
Boudewijn Lemstra. Meer informatie

Veel meer over organisatieontwikkeling vindt u op de organisatieontwikkeling.startpagina.nl

Ook de arbeidsrecht.startpagina.nl, de conflicthantering.startpagina.nl en de onderhandelen.startpagina.nl bieden een schat aan informatie.




 

 
 
 

Disclaimer    Webmaster