Literatuurwetenschap moet ook bestsellers bestuderen

Bestsellers zijn een uitgesproken sociaal fenomeen en de literatuurwetenschap zou er dan ook meer onderzoek naar moeten doen. Bestsellers verspreiden normen, waarden en ideeŽn onder miljoenen mensen, bieden discussiestof en fungeren als sociaal bindmiddel. Bovendien geven zij een haarscherp beeld van het sociale en geestelijke leven in de tijd waarin zij zijn geschreven. Dit stelt prof. dr. Erica van Boven in haar oratie over het belang van tweederangsboeken die zij onlangs uitsprak als hoogleraar Letterkunde aan de Open Universiteit.

Voor het lezen van bestsellers hoeven mensen zich tegenwoordig niet meer te schamen. Het idee van de eerste zestig tot zeventig jaar van de twintigste eeuw, toen populaire boeken werden weggezet als tweederangsboeken voor lezers van lager allooi, behoort al lang tot het verleden. Ook in de literatuurwetenschap is de scherpe grens tussen eerste- en tweederangsboeken, ofwel de officiŽle letterkunde en de populaire bestsellers, grotendeels verdwenen. Toch wordt er slechts weinig onderzoek verricht naar wat door grote groepen gewone lezers wordt en werd gelezen.

Grote waarde
'Het wordt hoog tijd dat dit wel gebeurt', stelt Erica van Boven. 'Het leesplezier dat bestsellers verschaffen en het belang ervan voor grote groepen lezers, maken dergelijke teksten zeer geschikt voor onderzoeksvragen die vandaag de dag centraal staan. Of je nu boeken neemt als Vijftig tinten grijs of Hollands Glorie en Dokter Vlimmen uit de eerste helft van de twintigste eeuw: dit soort boeken geeft uitdrukking aan wat mensen bezighoudt, levert discussiestof en draagt bij aan sociale cohesie. Ook hebben bestsellers vaak grote cultuurhistorische waarde door de inkijk die zij bieden in sociale verhoudingen, gedragspatronen, opvattingen en ideeŽn en normen en waarden in de tijd dat zij zijn geschreven.'

Bestsellers zijn misschien kwalitatief niet zo waardevol, maar ze zijn bijzonder interessant als een uitgesproken sociaal fenomeen. Zulke romans kunnen laten zien wat literatuur doet in de samenleving, wat het sociale belang ervan is. Redenen genoeg volgens Van Boven om meer onderzoek te doen naar populaire literatuur, de categorie boeken waar de literaire markt op drijft.

Over Erica van Boven
Erica van Boven (Breda, 1952) studeerde Nederlands met specialisatie moderne letterkunde aan de Rijksuniversiteit Groningen. Zij behaalde haar doctoraal examen in 1979. Na diverse functies als docent Nederlandse letterkunde, onder meer aan de Hogeschool Leeuwarden, en als onderzoeker aan de Rijksuniversiteit Groningen promoveerde zij in 1992 aan de RUG. Na een aanstelling in 1993 als universitair docent moderne Nederlandse letterkunde aan de RUG, werd zij in 2000 benoemd als opleidingsdirecteur cluster Nederlands aan de Faculteit der Letteren en is zij er sinds april 2003 universitair hoofddocent. In juni 2011 werd zij tevens benoemd tot hoogleraar Letterkunde aan de faculteit Cultuurwetenschappen van de Open Universiteit. Erica van Boven is daarnaast onder andere secretaris van het Dagelijks Bestuur en lid van het Algemeen Bestuur van het Letterkundig Museum te Den Haag (sinds 2005), was lid van de Adviescommissie Wetenschap/Geschiedenis en Letteren van het Prins Bernhard Cultuurfonds, (2001-2009) en was bestuurslid en vice-voorzitter van de Stichting Jaarlijkse Literatuurprijs voor fictie en non-fictie, organisator AKO-Literatuurprijs (1994-2003).

Meer over bestsellers vindt u op bestsellers.startpagina.nl





 

 
 
 

Disclaimer    Webmaster