Gedrag van burgers vraagt om ander veiligheidsbeleid

Mensen gedragen zich in een noodsituatie anders dan in brandveiligheidsbeleid wordt aangenomen. Daardoor zijn brandveiligheidsmaatregelen in gebouwen niet voldoende effectief in geval van nood. Dit blijkt uit het onderzoek van Margrethe Kobes, waarin ze met serious gaming de interactie tussen de mens en omgeving onderzocht. Ze promoveerde onlangs aan de Faculteit der Sociale Wetenschappen van de VU bij hoogleraar crisisbeheersing en fysieke veiligheid Ira Helsloot.

Voor het verkennen van de psychonomische wetmatigheden die ze zocht, ontwikkelde Kobes een nieuwe onderzoeksmethode die gebruik maakt van serious gaming. Daarmee kan het al of niet zelfredzame gedrag in noodsituaties op een virtuele, maar zeer realistische wijze worden onderzocht. Zo bleek dat laaggeplaatste groene vluchtbordjes effectiever zijn dan de gebruikelijke hooggeplaatste.

Spel getest in echt hotel
Kobes valideerde de nieuwe onderzoeksmethode door experimenten uit te voeren in zowel een echt hotel als in een virtuele replica van dat hotel. Daarbij werden hotelgasten midden in de nacht gewekt door een brandalarm. Sommige hotelgasten hadden voor de nacht de snelste vluchtroute geïnspecteerd. Deze personen zijn significant vaker via de nooduitgang gevlucht dan mensen die zich niet bewust waren van deze snelste vluchtroute.

Het spel is een goede toets voor beleid
Uit het onderzoek van Kobes blijkt dat de serious game geschikt is voor onderzoek naar brandveiligheid. Met de nieuwe onderzoeksmethode kunnen veiligheidsmaatregelen in gebouwen nu beter worden afgestemd op het werkelijke gedrag bij brand. Bovendien is het met de serious game mogelijk om nieuwe veiligheidsmaatregelen te toetsen voordat ze in de praktijk worden toegepast.