Meer broedvogels in het Buurserzand

Het aantal broedvogels in het Buurserzand bij Haaksbergen is de laatste jaren fors toegenomen. Dat geldt zowel voor het aantal soorten als voor de absolute aantallen vogels. Dit blijkt uit een inventarisatie-onderzoek dat de Vogelwerkgroep Twente in 2004 en 2005 in samenwerking met Natuurmonumenten heeft uitgevoerd. Opvallend is de stijging van de aantallen watervogels in het gebied. Volgens Natuurmonumenten is deze ontwikkeling een gevolg van het beheer van de laatste jaren. In verschillende delen van het natuurgebied is meer open water gekomen. Het kort geleden opnieuw ingerichte gedeelte Rietschot trok vooral zogenaamde pioniersoorten aan. Deze vogels, waaronder kleine plevier en kluut, broeden in schaars begroeide gebieden waar open water is.

Ontwikkeling
Doordat het aantal broedvogels ook in de jaren negentig een aantal malen is onderzocht, konden de vogeltellers uitspraken doen over de ontwikkeling in de laatste vijftien jaar. Voor het hele Buurserzand, behalve voor het middengedeelte, geldt dat het aantal soorten en het aantal vogels is toegenomen. Zo steeg het aantal soorten watervogels van 6 naar 10 en het absolute aantal watervogels van 26 naar 88. Watervogels deden het vooral goed in de deelgebieden Steenhaar en Rietschot. Dat is een gevolg van het beheer van Natuurmonumenten. De Steenhaarplassen kregen een opknapbeurt doordat ze werden uitgebaggerd. Het voormalige landbouwgebied Rietschot werd ingericht als natuurgebied met veel open water in de vorm van een groot ven.

Recreatie
Opvallend is dat het middendeel, rondom het Buursermeertje, een achteruitgang vertoont voor wat betreft de aantallen broedvogels. Hoewel de roodborsttapuit het hier heel goed doet, is de boomleeuwerik bijna verdwenen. Ook op de plassen in dit deel zijn weinig vogels te vinden. De onderzoekers van de Vogelwerkgroep leggen in hun rapport een verband met de recreatie, aangezien dit deel van het Buurserzand het drukst wordt bezocht. Wel tekenen ze daarbij aan dat de ontwikkeling van de vogelstand over het hele natuurgebied gezien heel positief is. Het is dan ook de kunst, schrijven de vogeltellers, om de komende jaren de nu voorkomende soorten en aantallen vogels te behouden. Dat kan door het voortzetten van het huidige beheer en door te zorgen voor voldoende rust in het grootste deel van het gebied.

Honden
Een belangrijk punt van zorg vormen de loslopende honden. In het hele natuurgebied laten veel mensen hun hond los lopen. Daardoor worden de vogels in het open heidegebied regelmatig verjaagd. Ook het mislukken van het broedsel van het klutenpaar dat hier afgelopen lente een nest had gemaakt, is waarschijnlijk een gevolg van verstoring door loslopende honden. Natuurmonumenten is van plan meer aandacht te besteden aan voorlichting over de negatieve gevolgen van het los laten lopen van honden voor de vogels in het natuurgebied. Ook zal het toezicht hierop worden verscherpt. Bovendien wil de Natuurmonumenten zorgen voor voldoende rustige gedeeltes in de natuur. Daarvoor is het van belang dat de zandwegen in de natuurgebieden worden afgesloten voor gemotoriseerd verkeer.